×

Ostrzeżenie

JUser::_load: Nie można załadować danych użytkownika o ID: 62
wtorek, 23 listopad 2010 09:46

„Czas na wyleczenie” - ćwiczenia

Poniższe ćwiczenia pochodzą z wydanej przez Wydawnictwo Charaktery znakomitej książki poświęconej dorosłym dzieciom alkoholików: „Czas na wyleczenie. Podręcznik” Timmena Cermaka i Jacquesa Rutzkyego (wydawnictwo przygotowało też „Czas na wyleczenie. Przewodnik” Timmena Cermaka). Są interesującym narzędziem do próby autodiagnozy.

Cechy DDA
Uważnie przeczytajcie poniższe listy cech i zaznaczcie te zdania, z którymi choć trochę się identyfikujecie.

Strach przed utratą kontroli
  • Dbam o to, żeby nie być zbyt emocjonalnym.
  • Lubię porządek.
  • Czuję strach, gdy nie panuję nad różnymi sprawami.
  • Czułbym się znacznie lepiej, gdybym miał więcej władzy.
  • W mojej rodzinie ciągle ktoś był poza kontrolą.
  • W mojej rodzinie dochodziło do fizycznej przemocy.
  • W mojej rodzinie chaos wybuchał w jednej chwili.

Strach przed uczuciami
  • Mam duży kłopot z wyrażaniem uczuć.
  • Często nie wiem, co czuję.
  • Czasami uczucia są dla mnie ciężarem.
  • Boję się tego, co mogłoby się stać, gdybym pozwolił sobie na swobodę uczuć.

W mojej rodzinie nie było w porządku (bezpieczne) okazywanie:
  • poczucia winy,
  • cierpienia,
  • wyrzutów sumienia,
  • miłości,
  • wstydu,
  • gniewu,
  • lęku,
  • smutku,
  • radości.
Strach przed konfliktem
  • Jeśli pojawia się konflikt, próbuję go załagodzić.
  • Mam skłonność do myślenia, że konflikt jest czymś złym i prowadzi do przemocy.
  • Kiedy napotykam na konflikt, staram się go ominąć.
  • W mojej rodzinie konflikt oznaczał przemoc.
  • W mojej rodzinie konflikt oznaczał wrzaski.
  • W mojej rodzinie konflikt oznaczał, że ktoś opuści mnie fizycznie/emocjonalnie.
  • Nadmiernie rozwinięte poczucie odpowiedzialności
  • Mam skłonność do brania na siebie odpowiedzialności za wszystko.
  • Jeśli trzeba wykonać dodatkową pracę, natychmiast się jej podejmuję.
  • Trudno mi powiedzieć „nie”, gdy jestem proszony o pomoc.
  • W mojej rodzinie pomagałem wszystkim i o wszystko się troszczyłem.
  • W mojej rodzinie byłem nagradzany, gdy postępowałem jak dorosły.
  • W mojej rodzinie fizycznie/emocjonalnie zajmowałem się ojcem/matką (po ciężkim pijaństwie).

Poczucie winy
  • Czuję się winny z powodu moich potrzeb.
  • Często czuję się winny z powodu bycia dla innych ciężarem.
  • Mam skłonność do bardzo częstego przepraszania.
  • Przepraszam za rzeczy, za które nie muszę przepraszać.
  • W mojej rodzinie zawsze ktoś był winny.
  • W mojej rodzinie byłem obarczany odpowiedzialnością za sprawy, za które nie powinienem odpowiadać.
  • W mojej rodzinie brałem na siebie winę za grzechy, których nie popełniłem, aby uniknąć awantury.

Niemożność relaksu, rozluźnienia się i rozrywki
  • Zabawa to dla mnie uciążliwy obowiązek.
  • Zaczynam się bać, gdy ludzie śmieją się zbyt głośno.
  • Bardzo często czuję się samotny.
  • Zazwyczaj nie śmieję się, dopóki nie sprawdzę, czy ktoś jeszcze się śmieje.
  • W mojej rodzinie głośny śmiech oznaczał, że sprawy wymknęły się spod kontroli.
  • W mojej rodzinie zawsze zdarzało się coś złego, gdy tylko się odprężyłem.
  • W mojej rodzinie zabawa oznaczała picie.

Ostry, nadmierny samokrytycyzm
  • Mam skłonność do bycia moim najgorszym krytykiem.
  • Szybko siebie osądzam.
  • Jestem moim najgorszym wrogiem.
  • W mojej rodzinie nigdy niczego nie zrobiłem właściwie.
  • W mojej rodzinie normalnymi reakcjami na problemy były: obwinianie, milczenie albo ostracyzm.
  • W mojej rodzinie pomyłki miały straszne konsekwencje.

Życie w świecie zaprzeczania
  • Nie zaprzeczam.
  • Gdy czuję zagrożenie, zazwyczaj przyjmuję postawę obronną.
  • Czasami kłamię, zamiast przyznać się do błędu.
  • W mojej rodzinie zaprzeczano problemom.
  • W mojej rodzinie nigdy nie mogłem się zorientować, jakie są oczekiwania wobec mnie.
  • W mojej rodzinie unikaliśmy zmagań z problemami.

Trudności z intymnymi związkami
  • Im bliżej z kimś jestem, tym mniej pewnie się czuję.
  • Zazwyczaj nie pozwalam sobie na bliskość.
  • Tak naprawdę z nikim nie czuję się bezpiecznie.
  • Poczucie bezbronności powoduje, że czuję się zagrożony
  • W mojej rodzinie „być blisko” oznaczało „być skrzywdzonym”.
  • W mojej rodzinie nikt nie był z nikim blisko.
  • W mojej rodzinie dotykani byliśmy tylko podczas bicia.
Życie w pozycji ofiary
  • Czuję się bezradny.
  • Czuję, że bez względu na to, co zrobię, nic się nie zmieni.
  • Kiedy już mam zdobyć to, czego pragnę, to zazwyczaj mi się nie udaje.
  • W mojej rodzinie dochodziło do fizycznej przemocy (bicia/popychania/uderzania).
  • W mojej rodzinie przemoc słowna (krzyki/wrzaski/obwinianie) była codziennością.
  • W mojej rodzinie dochodziło do przemocy seksualnej (niewłaściwe dotykanie/pieszczoty/kazirodztwo).

Zachowania kompulsywne
Mam skłonność do kompulsji w zakresie:
  • bycia na czas,
  • pracy,
  • seksu,
  • zakupów,
  • porządku,
  • książek samopomocowych,
  • jedzenia,
  • posiadania,
  • używania alkoholu/innych narkotyków,
  • hazardu,
  • religii.

Skłonność do mylenia miłości z litością
  • Podobają mi się ludzie, którym mogę pomóc albo wyleczyć.
  • Mam skłonność do pozostawania w związkach z ludźmi zranionymi albo dla mnie nieosiągalnymi.
  • Szczególną bliskość odczuwam z kimś, komu mogę pomóc.
  • W mojej rodzinie zawsze ktoś miał kłopoty.
  • W mojej rodzinie byłem szczególnym powiernikiem.
  • W mojej rodzinie bycie blisko oznaczało bycie pomocnikiem.
Strach przed porzuceniem
  • Trudno jest pozwolić komuś odejść.
  • Nienawidzę pożegnań.
  • Trwam w związkach o wiele dłużej niż powinienem.
  • Kiedy opuszcza mnie ktoś bliski, zawsze boję się, że już go nigdy nie zobaczę.
  • W mojej rodzinie ojciec/matka odchodzili bez ostrzeżenia.
  • W mojej rodzinie ludzie przychodzili i odchodzili bez ostrzeżenia, a ja musiałem dawać sobie z tym radę.
  • W mojej rodzinie tylko ja odszedłem z domu.

Myślenie czarno-białe

  • W obliczu problemów zazwyczaj z trudem przychodzi mi wymyślenie więcej niż jednego rozwiązania.
  • Mam tendencję do myślenia w kategoriach „dobre-złe".
  • Często myślę, że jest tylko jedna dobra odpowiedź.
  • Jeśli ktoś ma rację, to ja się mylę.
  • W mojej rodzinie albo panowała martwa cisza, albo rozpętywało się piekło.
  • W mojej rodzinie zwykle używaliśmy określeń w rodzaju: zawsze, nigdy, absolutnie, całkowicie.

Opóźniony żal

  • Kiedy mówię o mojej przeszłości, staram się nie okazywać zbyt wielu uczuć.
  • Generalnie unikam mówienia o mojej rodzinie.
  • Często myślę: „Było, minęło”.
  • Bez względu na to, jak bardzo próbuję, wciąż czuję się prześladowany przez przeszłość.
  • Pamiętam, że wciąż mi powtarzano: „Nie denerwuj się”.
  • W mojej rodzinie smutek był zakazany.
  • W mojej rodzinie smutek oznaczał słabość.


Zdolność do przetrwania

  • Często czuję, że po dorastaniu w takiej rodzinie, jak moja, jestem w stanie przetrwać wszystko.
  • W mojej rodzinie wróg mieszkał obok mnie.
  • Nauczyłem się, że bycie niezależnym pomaga przetrwać.
  • Nauczyłem się, że nie można na nikogo liczyć.
  • W mojej rodzinie nikt nie przyszedł mi na pomoc, gdy się modliłem.


Sharon w następujący sposób zareagowała na tę listę:


Byłam całkowicie zaskoczona tym, jak myliłam się w sprawie sprawowania kontroli. Byłam pewna, że nie mam z tym problemu, ale – jejku! – zaznaczyłam wszystko w punkcie „Strach przed utratą kontroli”. Na pewno uporządkuję to, jak wyrażam siebie. Zawsze bardzo dbam o to, żeby zachowywać się właściwie w obecności ludzi. Lubię porządek. Nie tylko układam w kuchni alfabetycznie opakowania z przyprawami, ale kiedy przylepiam karteczki na komputer, mierzę odległości między nimi, żeby były takie same. Nigdy nie zwracałam na to szczególnej uwagi, ale kiedy przeczytałam zdanie „W mojej rodzinie ciągle ktoś był poza kontrolą”, to uderzyło mnie, że tak naprawdę nigdy nie wiedziałam, co się dzieje w moim domu. Często czuję się jak weteran wojenny.

Personalizacja cech 

1. Ponownie przeczytajcie listę cech z ćwiczenia 4, zwracając szczególną uwagę na te przez was zaznaczone. Spiszcie je na czystej kartce dziennika, po jej lewej stronie.
2. Teraz po prawej stronie kartki przy każdej cesze napiszcie, jak ujawniała się ona w waszych rodzinach.

Przykładowo zajmijmy się cechą: „Mam trudności z wyrażaniem uczuć”. Wasze osobiste doświadczenie z nią mogło wyglądać następująco: Nigdy nie okazywałem gniewu na mojego ojca. Nigdy nie odczuwałem smutku, ponieważ bałem się, że mógłbym zniknąć.
 
Aby zilustrować to ćwiczenie, podajemy kilka odpowiedzi, jakich udzieliła Sharon:
Krok pierwszy Krok drugi
1. Staram się nie okazywać zbyt wielu emocji. Moje emocje zawsze trzymam na wodzy. Wiele razy coś czułam, ale natychmiast tłumiłam to w sobie. Uważam, że ujawnianie uczuć to bardzo poważna decyzja.
2. Lubię porządek. Porządkuję przyprawy, moje ubrania poukładane są według kolorów oraz pór roku. Nawet na jedzeniu w lodówce przylepiam naklejki z zapisaną datą zakupu i informacją, co chcę z niego przyrządzić. Nie chcę o niczym zapomnieć.
3. W mojej rodzinie zdarzała się przemoc fizyczna. Przynajmniej raz w tygodniu ktoś dostawał, jeśli tak mam rozumieć przemoc.
Niezbyt mocno. On (ojciec) nigdy nie bił nas tym, co akurat miał pod ręką. Zawsze używał pasa. Kiedy był naprawdę wściekły, bił sprzączką.
4. Czuję się opuszczona i samotna. „Samotniczka” nawet w niewielkiej części nie oddaje tego, jak się czuję, kiedy jestem z dala od ludzi. Nie wydaje mi się nawet, żebym znała siebie. Nawiązuję bliskie relacje, ale za każdym razem mężczyzna, który mnie interesuje, chce matki, która by się nim zajęła, rozwiązała jego problemy albo utrzymywała go.
5. Jestem swoim najsurowszym krytykiem. To nawet nie dotyka sposobu, w jaki siebie traktuję. Mogłabym o tym zapisać całą stronę.